Ê buốt răng khi ăn lạnh: vì sao và làm gì

Cắn một miếng kem, uống ngụm nước đá và một cơn buốt nhói chạy dọc răng rồi hết ngay: đó là ê buốt răng, hay răng nhạy cảm. Cảm giác này đến từ lớp ngà răng bị lộ. Ngà có hàng nghìn ống nhỏ dẫn thẳng vào tuỷ; khi men răng hoặc nướu không còn che phủ, kích thích lạnh, ngọt, chua truyền qua các ống đó và tuỷ "kêu". Phần lớn ê buốt xử lý được tại nhà, nhưng một số là dấu hiệu của vấn đề cần bác sĩ.

Nguyên nhân thường gặp

• Tụt nướu: chân răng lộ ra, không có men bảo vệ. Hay gặp do chải răng mạnh, viêm nha chu, tuổi tác.
• Mòn cổ răng: khuyết hình chữ V ở cổ răng do chải ngang, mạnh, bàn chải cứng, hoặc do lực nhai lệch.
• Mòn men do axit: nước ngọt, nước chanh, trái cây chua, trào ngược dạ dày, nôn nhiều.
• Sâu răng, miếng trám hở, răng nứt: ê buốt khu trú ở một răng.
• Sau điều trị nha khoa: cạo vôi, trám, tẩy trắng, bọc sứ có thể gây ê tạm thời vài ngày đến vài tuần.
• Nghiến răng: mòn mặt nhai, nứt men.
• Viêm tuỷ giai đoạn đầu: ê buốt kéo dài sau khi hết kích thích, khác với ê buốt thường hết ngay.

Thói quen làm ê buốt nặng hơn

• Chải răng theo chiều ngang, ấn mạnh, bàn chải lông cứng.
• Dùng kem đánh răng có độ mài mòn cao, kem "làm trắng" chà nhiều.
• Chải răng ngay sau khi ăn, uống đồ chua: men đang mềm, chải sẽ mòn nhanh. Đợi khoảng 30 phút.
• Uống nước ngọt, nước chanh, soda thường xuyên, ngậm lâu trong miệng.
• Nhai đá, cắn vật cứng.
• Tự dùng thuốc tẩy trắng không theo hướng dẫn. Nếu muốn tẩy trắng, Asahii làm máng cá nhân theo dấu răng của bạn và kê thuốc đúng nồng độ, xem bài Tẩy trắng răng.

Chăm sóc tại nhà

• Kem đánh răng chống ê buốt (chứa potassium nitrate, stannous fluoride hoặc arginine): dùng đều hai lần mỗi ngày, hiệu quả rõ sau vài tuần. Có thể bôi một ít lên chỗ ê trước khi ngủ.
• Bàn chải lông mềm, chải xoay tròn hoặc rung nhẹ ở viền nướu, không kéo ngang.
• Hạn chế đồ chua, ngọt; uống bằng ống hút; súc miệng nước lọc sau đó.
• Không chải ngay sau khi ăn chua, đợi 30 phút.
• Máng chống nghiến nếu bác sĩ xác định bạn nghiến răng.
• Nước súc miệng có fluor, không cồn, nếu được bác sĩ khuyên.

Bác sĩ có thể làm gì

Khi chăm sóc tại nhà chưa đủ, bác sĩ có thể bôi vecni fluor hoặc chất bít ống ngà, trám các khuyết mòn cổ răng, điều chỉnh khớp cắn, hoặc điều trị nguyên nhân như sâu răng, viêm nướu. Với tụt nướu nhiều, có thể cân nhắc ghép nướu. Nếu ê buốt là do viêm tuỷ, cần điều trị tuỷ. Những việc này, từ cạo vôi đánh bóng, trám composite đến điều trị nha chu và điều trị tuỷ, đều làm được tại Nha khoa Asahii; bác sĩ nói rõ nguyên nhân tìm thấy, các lựa chọn và chi phí trước khi làm, chứ không xử lý "cho chắc" nhiều răng cùng lúc.

Khi nào cần bác sĩ kiểm tra

• Ê buốt kéo dài nhiều giây đến nhiều phút sau khi hết kích thích, hoặc đau tự phát: có thể là viêm tuỷ. Xem bài Điều trị tuỷ là gì.
• Ê buốt tập trung ở một răng, nhất là răng có miếng trám cũ hoặc nghi nứt.
• Ê buốt kèm nướu sưng, chảy máu, tụt nướu nhiều.
• Thấy khuyết rõ ở cổ răng, răng ngắn đi, mòn mặt nhai.
• Dùng kem chống ê buốt đúng cách bốn đến sáu tuần mà không cải thiện.
• Ê buốt sau điều trị nha khoa không giảm sau vài tuần.

Khi nào cần đi khám ngay

• Đau nhói dữ dội khi ăn lạnh và kéo dài, đau về đêm.
• Răng mẻ, vỡ kèm ê buốt.
• Sưng nướu, sưng mặt.

Ê buốt có nhiều nguyên nhân với cách xử lý khác nhau; chỉ khám trực tiếp mới xác định được. Xem thêm về Nha khoa dự phòng và Điều trị tổng quát tại Nha khoa Asahii, hoặc đặt lịch khám qua hotline 0928 888 121, Zalo hay Mini App.