Con đang niềng răng gặp sự cố: xử lý tại nhà và khi nào gọi

Khi con đang niềng răng, sẽ có lúc một đầu dây cung cọ vào má, một mắc cài bị bong sau bữa ăn, hay khay trong suốt bị nứt đúng tối thứ Bảy. Phần lớn những chuyện này không phải cấp cứu: cha mẹ có thể giúp con dễ chịu hơn tại nhà rồi hẹn phòng khám xử lý. Bài này giúp cha mẹ biết việc nào tự làm được, việc nào cần gọi ngay.

Tóm lại: • Phần lớn sự cố khi niềng như dây cọ má, mắc cài bong, khay nứt không phải cấp cứu: cha mẹ xử lý tạm tại nhà rồi hẹn phòng khám. • Một túi nhỏ có sáp nha khoa, gương, tăm bông và hộp đựng khay giúp xử lý nhanh hơn. • Không tự cắt dây cung, không tự dán khí cụ gãy; khi không chắc, chụp ảnh và nhắn cho phòng khám. • Va đập mạnh, sưng, sốt, đau dữ dội hay nuốt phải khí cụ kèm khó thở thì cần liên hệ ngay.

Chuẩn bị sẵn một "túi cứu hộ" nhỏ

Để trong cặp sách của con hoặc ở nhà một bộ đồ nhỏ gồm:

• Sáp nha khoa (thường được phát khi gắn mắc cài).
• Gương nhỏ và đèn pin điện thoại để nhìn rõ.
• Tăm bông sạch, gạc.
• Bàn chải đánh răng nhỏ và bàn chải kẽ.
• Hộp đựng khay hoặc hàm tháo lắp.
• Số điện thoại, Zalo của phòng khám. Nếu con niềng tại Nha khoa Asahii, hướng dẫn chăm sóc sau gắn mắc cài có sẵn trong Zalo Mini App, để cha mẹ và con mở ra xem lại khi cần.

Những sự cố hay gặp và cách xử lý tạm

Ê, đau răng sau khi gắn khí cụ hoặc thay dây

Cảm giác căng, ê răng trong vài ngày đầu là bình thường, do răng bắt đầu dịch chuyển. Cha mẹ có thể:

• Cho con ăn đồ mềm: cháo, súp, cơm nát, trứng, sữa chua.
• Cho con súc miệng bằng nước muối ấm pha loãng nếu má, môi bị rát.
• Nếu con đau nhiều, có thể dùng thuốc giảm đau thông thường đúng liều theo tuổi, theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

Dây cung đâm vào má

Khi răng dịch chuyển, đầu dây cung đôi khi trồi ra phía sau và cọ vào má.

1. Dùng mặt sau tăm bông đẩy nhẹ đầu dây vào sát răng hơn, nếu đẩy được.
2. Nếu không, lau khô vùng đó, vo một viên sáp nhỏ cỡ hạt đậu và ấn lên đầu dây.
3. Gọi phòng khám để hẹn cắt hoặc chỉnh dây.

Không tự cắt dây cung bằng kìm hay bấm móng ở nhà, trừ khi phòng khám đã hướng dẫn cụ thể, vì đoạn dây cắt rời có thể rơi vào họng.

Mắc cài bị bong hoặc xoay trên dây

Mắc cài bong thường do cắn đồ cứng. Nếu mắc cài vẫn nằm trên dây và không cấn, chỉ cần dùng sáp bọc lại cho đỡ vướng rồi báo phòng khám. Nếu mắc cài rơi hẳn ra, giữ lại và mang theo khi tái khám. Một mắc cài bong làm răng đó không được chỉnh đúng, nên đừng chờ đến lịch hẹn kỳ sau mới báo. Asahii làm việc cả thứ Bảy và Chủ nhật, nên mắc cài bong cuối tuần thường vẫn hẹn gắn lại được mà không phải đợi sang tuần.

Thun buộc hoặc dây thun liên hàm bị rơi

Thun buộc nhỏ quanh mắc cài đôi khi bị đứt hoặc rơi. Báo phòng khám để biết có cần đến sớm không. Với thun liên hàm mà bác sĩ dặn con tự móc, chỉ cần thay thun mới theo đúng hướng dẫn. Nếu hết thun, liên hệ phòng khám để lấy thêm.

Loét má, môi

Mấy tuần đầu, niêm mạc miệng còn chưa quen với khí cụ. Dùng sáp bọc các điểm cọ xát, súc nước muối ấm. Vết loét thường lành sau vài ngày. Nếu vết loét lớn, đau nhiều hoặc kéo dài hơn hai tuần, cần cho bác sĩ xem.

Khay trong suốt bị nứt, mất, hoặc không vừa

• Nếu khay nứt nhẹ mà vẫn đeo được, không cấn, có thể tiếp tục đeo và báo phòng khám.
• Nếu khay mất hoặc vỡ hẳn, gọi phòng khám để được hướng dẫn: đeo lại khay trước hay chuyển sang khay tiếp theo. Đừng tự đoán.
• Giữ khay cũ trong hộp, phòng khi cần dùng tạm.

Khí cụ tháo lắp hoặc hàm duy trì bị gãy

Không tự dán bằng keo. Cất vào hộp và mang đến phòng khám. Xem thêm bài Sau khi tháo niềng: vì sao phải đeo hàm duy trì.

Khi nào là trường hợp cần gọi ngay

Liên hệ phòng khám ngay, hoặc đến cơ sở y tế gần nhất khi cần, nếu con:

• Bị va đập mạnh vào mặt, miệng làm răng gãy, lung lay, rơi ra hoặc khí cụ biến dạng.
• Sưng mặt, sưng nướu, sốt, hoặc có mủ.
• Đau dữ dội không giảm với cách chăm sóc thông thường.
• Nuốt phải một bộ phận khí cụ và có ho sặc, khó thở: đây là cấp cứu, cần đến bệnh viện ngay.
• Có vết thương chảy máu nhiều ở môi, má, lưỡi.

Nếu răng vĩnh viễn bị rơi ra, cầm ở phần thân răng, không chạm vào chân răng, rửa nhẹ bằng nước sạch, ngâm trong sữa tươi hoặc giữ trong miệng (với trẻ đủ lớn) và đến nha khoa càng sớm càng tốt.

Phòng tránh sự cố

• Cắt nhỏ thức ăn, tránh đồ cứng, dai, dính. Xem bài Ăn uống và vệ sinh răng khi đang niềng.
• Nhắc con không cắn bút, cắn móng tay, không dùng răng mở nắp chai.
• Đeo bảo vệ miệng khi chơi thể thao có va chạm, theo tư vấn của bác sĩ.
• Đi tái khám đúng hẹn, để bác sĩ phát hiện sớm dây dài, mắc cài lỏng.

Lời khuyên của BS. Chu Thùy Trinh: Phần lớn sự cố mắc cài không gấp. Chụp một tấm ảnh gửi phòng khám trước đã; nhiều khi chỉ cần một miếng sáp nha khoa là con dễ chịu đến buổi hẹn.

Mỗi khí cụ có cách xử lý riêng, nên làm theo hướng dẫn bác sĩ đã dặn khi gắn khí cụ cho con. Khi không chắc, cứ chụp ảnh và nhắn cho phòng khám. Nha khoa Asahii mở cửa cả bảy ngày trong tuần, 08:30–19:00; cha mẹ có thể liên hệ qua hotline 0928 888 121, Zalo hay Mini App, hoặc đặt lịch tái khám. Xem thêm về dịch vụ chỉnh nha.